To już III edycja konkursu skierowanego do uczniów klas II-VI szkół podstawowych z całej Polski. Rywalizacja składa się z dwóch etapów. Pierwszym zadaniem jest przeprowadzenie eksperymentów z użyciem przyrządów i przedmiotów, które każdy z nas może znaleźć w swoim domu. Natomiast drugi etap to rozwiązanie testów w oparciu o przeprowadzone wcześniej doświadczenia.
„Świetlik” jest nietypowym konkursem. Jego cel to propagowanie nauk przyrodniczych wśród najmłodszych poprzez pobudzanie ich naturalnej aktywności. Uczy poszukiwania odpowiedzi na nurtujące dzieci pytania. Dzięki przeprowadzanym eksperymentom dzieci łatwiej i szybciej przyswajają wiedzę oraz zapamiętują samodzielnie wykonywane działania.
- Przygotowywane zestawy doświadczeń wraz z komentarzami oraz pytania konkursowe mają z jednej strony rozbudzić to, co w naszych dzieciach już i tak jest: ich naturalne skłonności badawcze, a z drugiej strony – nieco je ukierunkować, porządkując wiedzę na tematy przyrodnicze – komentuje dr Dagmara Sokołowska, pracownik Naukowy Instytutu Fizyki na Wydziale Fizyki Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ. I tłumaczy, że ważnym aspektem porządkującym i zarazem dydaktycznym są pewne elementy myślenia analitycznego i logicznego, które organizatorzy konkursu starają się zaszczepiać w uczniach, gdyż wartość tych elementów jest nie do przecenienia w ich dorosłym życiu.
Zarówno pierwsza, jak i druga edycja konkursu spotkała się z ogromnym zainteresowaniem. Z roku na rok liczba uczestników wzrasta. Do II „Świetlika” zgłosiło się aż 8300 uczniów z całej Polski, czyli prawie o połowę więcej niż w pierwszym roku. W tegorocznej rywalizacji wciąż (do 30 stycznia 2010 r.) można nadsyłać zgłoszenia.
A skąd pomysł na taki konkurs? – Inspiracją były zajęcia warsztatowe prowadzone z dziećmi i młodzieżą w rożnym wieku, rozmowy z rodzicami przyprowadzającymi swoje dzieci na zajęcia, opinie o nauczycielach i programie nauczania nauk przyrodniczych w zreformowanej szkole oraz rozmowy z moimi własnymi córkami na temat zjawisk przyrodniczych, które one same obserwowały i które je intrygowały – tłumaczy dr Dagmara Sokołowska.
Jak w każdym konkursie dla najlepszych przewidziane są nagrody. Uczniom przyznawane są nagrody rzeczowe oraz dyplomy. Natomiast szkoły, których uczniowie najliczniej zgłosili się do zawodów, mają szansę na przeprowadzenie w nich warsztatów. Dodatkowo każda szkoła może starać się o wzięcie udziału w podobnych zajęciach w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w kolejnym roku szkolnym. Tutaj uczniowie porządkują zdobytą wiedzę, ucząc się jednocześnie dodatkowych pojęć i objaśnień. – Zespół merytoryczny „Świetlika” opracował już około 30 zestawów takich doświadczeń dotyczących rożnych zjawisk przyrodniczych. Kładziemy nacisk na interdyscyplinarność: warsztaty są tak przygotowane, aby przekonać dzieci o wzajemnym przenikaniu się nauk przyrodniczych i ich silnym związku z życiem codziennym – informuje dr Sokołowska.

A jaki jest cel konkursu? - Mamy nadzieję, że dzięki naszej inicjatywie uda nam się zainteresować dzieci otaczającymi je zjawiskami przyrodniczymi i rozwinąć umiejętność właściwego ich interpretowania – odpowiada Monika Knapik, koordynator Ogólnopolskiego Konkursu Nauk Przyrodniczych Świetlik z Fundacji dla Uniwersytetu Jagiellońskiego. – Chcielibyśmy również wzbudzić w naszych najmłodszych obserwatorach przyrody pasję, dzięki której zrozumieją, że nauka może stanowić ciekawą alternatywę dla gier komputerowych czy spędzania czasu przed telewizorem. Z pewnością aktywne uczestniczenie w lekcjach, zrobienie kroku bliżej świata, bliżej natury, zrozumienie i poznanie mechanizmów, które rządzą przyrodą – to dobry początek dla każdego ciekawego świata młodego człowieka. – Gorąco zapraszam do „Świetlika”, czyli do Krainy Nauk Przyrodniczych, gdzie umiejętność eksperymentowania jest niezbędna i bardzo mile widziana – kończy z uśmiechem M. Knapik.

Magdalena Janczura

Regulamin, opisy doświadczeń oraz testy próbne można znaleźć na stronie konkursu